Poznaj i zdobywaj górskie odznaki turystyczne PTTK

"W góry! w góry, miły bracie!
Tam swoboda czeka na cię..."
(Wincenty Pol, Pieśń o ziemi naszej, 1843 r.)

Słowa te spisano przeszło półtora wieku temu, a mimo to nadal są żywe i wciąż stają się życiowym motto dla wielu pokoleń górskich turystów.
Od połowy XIX wieku góry poczęły przyciągać każdego, kto szukał przygody, odpoczynku, przyjaźni czy kontaktu z naturą. Nikły z początku strumyczek wędrowców z czasem przerodził się w rwącą rzekę turystów i harcerzy - która płynie do dziś. Dla nich właśnie Polskie Towarzystwo Tatrzańskie - najstarsza polska organizacja turystyczna - utworzyło Górską Odznakę Turystyczną (GOT), która zapoczątkowała trwającą do dziś zabawę w zdobywanie odznak turystycznych. Z czasem dołączyły do niej kolejne górskie odznaki, nawiązujące do wybranych grup górskich lub szlaków. I każda z nich warta jest zdobycia!

Wszystkich, którym bliskie są górskie wędrówki zachęcam do zapoznania się z moim Vademecum odznak górskich. Góry to swoboda i fantastyczne przygody, zaś górskie odznaki mogą być ich ciekawym uzupełnieniem.

- CZYTAJ TAKŻE -

GOT|Schronisko PTTK im. Wincentego Pola w Dolinie Roztoki, Tatry Wysokie

Jak zdobywać górskie odznaki turystyczne?

Tak naprawdę jest to bardzo proste - wystarczy chodzić po górach :). I tylko od nas zależeć będzie, jaką odznakę przy okazji zdobędziemy. Wybór jest duży!

A jak to zrobić? Wbrew pozorom wymogi formalne nie są skomplikowane, nasze górskie wycieczki powinniśmy tylko dokumentować, spisując przebyte trasy - najlepiej do tego celu służy książeczka GOT, którą można nabyć za kilka złotych w każdym oddziale PTTK oraz w sklepie internetowym PTTK w Krakowie. Potwierdzeniem odbytej wycieczki może być np. pieczątka z górskiego schroniska (warto je zbierać - każda z nich jest niepowtarzalna!), zdjęcie z trasy, a także podpis Przodownika Turystyki Górskiej (nie musi on być na wycieczce, z reguły wystarczy rozmowa). Gdy już spełnimy wymogi, wystarczy przekazać wypełnioną książeczkę do weryfikacji w PTTK. Weryfikacja odznak jest bezpłatna, jedynym kosztem jest sama odznaka oraz ewentualna opłata pocztowa.

GOT|Schronisko PTTK na Szczelińcu, Góry Stołowe

GOT - Górska Odznaka Turystyczna PTTK

To najstarsza i najbardziej prestiżowa z odznak turystycznych (nie tylko górskich), jej początki sięgają Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego i roku 1935. Obecnie ma 12 stopni, a można ją zdobywać od najmłodszych lat - nawet przez całe życie. GOT można zdobywać przez cały rok w górach Polski – Tatrach i Podtatrzu, Beskidach Wschodnich i Zachodnich, Sudetach i Górach Świętokrzyskich. A także u naszych sąsiadów - w przygranicznych pasmach górskich Karpat i Sudetów, na terenie Niemiec, Czech, Słowacji i Ukrainy

W zależności od rodzaju odznaki różne są zasady ich zdobywania:

  • odznaki "W góry", Popularną i Małe GOT (brązową, srebrną i złotą) zdobywa się poprzez uzyskanie tzw. punktów GOT (punktacja GOT). Punkty liczone są według zasady: jeden punkt za każdy przebyty kilometr oraz jeden punkt za każde pokonane 100 m podejścia. Dla ułatwienia PTTK opracowało spis wycieczek po niemal wszystkich szlakach w polskich górach, wraz z ich punktacją.
  • odznaki Duże GOT (brązową, srebrną i złotą) zdobywa się poprzez odbycie wielodniowych wycieczek górskich, w czasie których należy wejść na odpowiednią ilość szczytów, wycieczki te powinny zaczynać się i kończyć w wyznaczonych punktach (miejscowościach). Spis szczytów i wymienionych punktów znajduje się w Regulaminie GOT.
  • odznaki GOT "Za Wytrwałość" (małą i dużą) zdobywa się poprzez wieloletnie, coroczne powtarzanie którejś z norm wymaganych na dowolną Małą GOT.

odznaki GOT W góry|GOT W Góry - Brązowa, Srebrna, Złota

GOT "W góry" to odznaka przeznaczona dla najmłodszych turystów górskich, można ją zdobywać w wieku 5-7 lat (starsze dzieci mogą już zacząć zdobywać wyższe stopnie). Odznaka "W góry" ma trzy stopnie - brązowy, srebrny i złoty;
można je zdobywać wg. zasady "jeden stopień w roku kalendarzowym".

Wymogi:

  • wiek - rozpoczęty 5. rok życia, nie ukończony 7. rok życia
  • stopień brązowy - 15 punktów
  • stopień srebrny - 30 punktów
  • stopień złoty - 45 punktów

odznaki GOT małe|GOT Popularna oraz Mała GOT Brązowa, Srebrna, Złota

GOT Popularną i Małą - można zacząć je zdobywać po ukończeniu 7 roku życia, do ich zdobycia konieczne jest uzyskanie odpowiedniej ilości punktów GOT, odznaki Popularną i Małą Brązową GOT można zdobywać w jednym roku kalendarzowym, kolejne (Mała Srebrna i Mała Złota) wymagają minimum 1 roku na każdą. Poniżej szczegółowe wymogi:

Popularna GOT

  • wiek minimum 7 lat
  • 60 punktów (bez względu na wiek), lub 45 punktów (osoby niepełnosprawne)

Mała Brązowa GOT

  • zdobyta Popularna GOT
  • 120 punktów (bez względu na wiek), lub 90 punktów (osoby niepełnosprawne)

Mała Srebrna GOT

  • zdobyta Mała Brązowa GOT
  • 360 punktów (bez względu na wiek), lub 270 punktów (osoby niepełnosprawne)
  • wycieczki górskie podczas zdobywania tej odznaki powinny się odbyć w minimum dwóch grupach górskich

Mała Złota GOT

  • zdobyta Mała Srebrna GOT
  • 720 punktów (bez względu na wiek), lub 540 punktów (osoby niepełnosprawne)
  • wycieczki górskie podczas zdobywania tej odznaki powinny się odbyć w minimum trzech grupach górskich

odznaki GOT duże|Duża GOT Brązowa, Srebrna, Złota

Duża GOT posiada trzy stopnie, można je zdobywać poprzez odbywanie wielodniowych wycieczek, na trasie których należy wejść na odpowiednią ilość szczytów. Każda z wycieczek powinna być w innej grupie górskiej, grup mamy sześć: Beskidy Wschodnie (Bieszczady i Beskid Niski), Beskidy Zachodnie (podzielone na dwie grupy) i Sudety (też podzielone na dwie grupy). Dodatkowo wyższe stopnie odznaki wymagają odwiedzin Gór Świętokrzyskich (srebrna) i Tatr (złota). Tym sposobem zdobywca wszystkich stopni Dużej GOT może się poszczyścić znajomością wszystkich pasm górskich w Polsce!
Na każdy ze stopni należy poświęcić min. 1 rok kalendarzowy.

Duża Brązowa GOT

  • zdobyta Mała Złota GOT
  • odbyte dwie wycieczki wielodniowe (minimum 7 dni, nie wliczając ew. przerw), w dwóch różnych grupach górskich, każda wycieczka musi przebiegać w formie ciągłej od punktu początkowego do punktu końcowego przez przynajmniej 7 punktów pośrednich

Duża Srebrna GOT

  • zdobyta Duża Brązowa GOT
  • odbyte dwie wycieczki wielodniowe w dwóch różnych grupach górskich z wyłączeniem grup wybranych do zdobywania Dużej Brązowej GOT
  • 100 punktów na wycieczkach w Górach Świętokrzyskich

Duża Złota GOT

  • zdobyta Duża Srebrna GOT
  • odbyte dwie wycieczki wielodniowe w dwóch różnych grupach górskich, z wyłączeniem grup wybranych do zdobywania Dużej Brązowej GOT i Dużej Srebrnej GOT
  • 150 punktów na wycieczkach w polskich Tatrach i na Podtatrzu

GOT|GOT Za wytrwałość - Mała i Duża

GOT "Za Wytrwałość" to odznaka dla weteranów, którzy zdobyli już wszystkie wcześniejsze odznaki GOT i dalej wędrują po górach.

GOT  "Za Wytrwałość" (mała)

  • dla posiadaczy Dużej Złotej GOT: siedmiokrotne spełnienie regulaminowej normy którejkolwiek z odznak Małych GOT,
  • dla posiadaczy Małej Złotej GOT: dziesięciokrotne spełnienie regulaminowej normy którejkolwiek z odznak Małych GOT ,
  • w ciągu jednego roku można spełnić tylko jedną normę (zdobywanie GOT "Za wytrwałość" trwa minimum 7 lat).

GOT  "Za Wytrwałość" (duża)

  • powtórne zdobycie GOT "Za wytrwałość" czyli ponowne zdobycie wszystkich kategorii i stopni GOT począwszy od popularnej, przy spełnieniu warunków czasowych ich zdobywania. To robota na lata!

- CZYTAJ TAKŻE -

GOT|Zachód słońca przy schronisku pod Bereśnikiem w Beskidzie Sądeckim, widok na Pieniny i Tatry

Odznaka Głównego Szlaku Beskidzkiego (GSB)

odznaki GSB|Odznaki Głównego Szlaku Beskidzkiego - Brązowa, Srebrna, Złota i Diamentowa

Przejście Głównego Szlaku Beskidzkiego jest nie lada wyzwaniem, pokonanie go pozwala uzbierać aż 664 punkty GOT.
Odznakę GSB można zdobyć w wyniku jednorazowego przejścia całego szlaku w czasie nie dłuższym niż 21 dni lub pokonując go w odcinkach niezależnie od czasu trwania i ilości wycieczek. Kierunek przejścia poszczególnych odcinków i całego szlaku jest dowolny.
Odznaka posiada cztery stopnie - brązowy, srebrny, złoty i diamentowy.

Odznaka Głównego Szlaku Sudeckiego (GSS)

odznaki GSS|Odznaki Głównego Szlaku Sudeckiego - Brązowa, Srebrna, Złota i Diamentowa

Przejście Głównego Szlaku Sudeckiego uzbierać 576 punktów GOT.  Odznakę można zdobyć w wyniku jednorazowego przejścia całego szlaku w czasie nie dłuższym niż 18 dni lub pokonując go w odcinkach niezależnie od czasu trwania i ilości wycieczek. Kierunek przejścia poszczególnych odcinków i całego szlaku jest dowolny.
Odznaka posiada cztery stopnie - brązowy, srebrny, złoty i diamentowy.

Odznaka Głównego Szlaku Świętokrzyskiego (GSŚ)

odznaki GSŚ|Odznaki Głównego Szlaku Świętokrzyskiego - Srebrna i  Złota

Przejście Głównego Szlaku Świętokrzyskiego pozwala uzbierać 108 punktów GOT.
Odznakę można zdobyć w wyniku jednorazowego przejścia całego szlaku lub pokonując go w odcinkach niezależnie od czasu trwania i ilości wycieczek. Kierunek przejścia oraz czas pokonania poszczególnych odcinków lub całego szlaku jest dowolny.
Odznaka posiada dwa stopnie - srebrny i złoty.

Odznaka "Korona Beskidu Wyspowego"

COTG|Odznaka Korona Beskidu Wyspowego

Koronę Beskidu Wyspowego uzyskuje się poprzez zdobycie 40 szczytów leżących w granicach gmin należących do Forum Gmin Beskidu Wyspowego, (tj. 36 szczytów Beskidu Wyspowego oraz 2 szczytów Gorców i 2 szczytów Beskidu Makowskiego) - w dowolnym czasie. Odznaka jest jednostopniowa.

Odznaka Beskidzkie Wyspy (Głównego Szlaku Beskidu Wyspowego - GSBW)

odznaki GSBW|Odznaka GSBW - Srebrna, Złota i Diamentowa

Przejście Głównego Szlaku Beskidu Wyspowego pozwala uzbierać ok. 500 punktów GOT.
Odznakę można zdobyć w wyniku jednorazowego przejścia całego szlaku w czasie nie dłuższym niż 16 dni lub pokonując go w odcinkach niezależnie od czasu trwania i ilości wycieczek. Kierunek przejścia poszczególnych odcinków i całego szlaku jest dowolny.
Odznaka posiada trzy stopnie - srebrny, złoty i diamentowy.

Zimowa Odznaka Górska (ZOG)

odznaki ZOG|Zimowe Odznaki Górskie - Brązowa, Srebrna i Złota

Zimową Odznakę Górską COTG PTTK zdobywa się przez odbycie pieszych wędrówek na rakietach śnieżnych w górach Polski oraz w zagranicznych pasmach górskich Karpat i Sudetów,
położonych na obszarze pogranicza. Wycieczki punktowane są wg zasad Górskiej Odznaki Turystycznej (1 pkt za 1 km trasy i 1 punkt za każde 100 metrów podejścia). Odznaka jest trzystopniowa.

Narciarskie odznaki turystyczne PTTK

odznaki narciarskie|Narciarskie odznaki turystyczne PTTK - Młodzieżowa, Górska Mała i Duża, Wysokogórska

PTTK ustanowiło kilka odznak dla turystów narciarzy, najważniejsze to Górska Odznaka Narciarska (GON) i Nizinna Odznaka Narciarska (NON). Wycieczki do GON punktowane są wg zasad obowiązujących w Górskiej Odznace Turystycznej. NON punktowana jest wg przebytych kilometrów.

Polsko-Słowacka Odznaka Turystyczna "Góry bez granic" – "Hory bez hraníc"

odznaka PSOT|Odznaki PSOT Góry bez Granic - Brązowa, Srebrna, Złota

Odznakę może zdobywać każdy turysta wędrujący polskimi i słowackimi górskimi szlakami turystycznymi w Karpatach - po obu stronach granicy. Odznaka jest trzystopniowa, wycieczki punktowane są według zasad GOT.

Odznaka turystyczna Małopolskiego Szlaku Papieskiego im. św. Jana Pawła II

odznaki szlaku papieskiego|Odznaki MSP - Żółto-Biała, Brązowa, Srebrna, Złota

Odznaka została ustanowiona dla popularyzacji Małopolskiego Szlaku Papieskiego im. św. Jana Pawła II upamiętniającego miejsca, po których wędrował Karol Wojtyła. Można ją zdobyć podczas wycieczek Małopolskim Szlakiem Papieskim - trasą główną prowadzącą z Kalwarii Zebrzydowskiej do Starego Sącza (231 km) oraz trasami bocznymi, czyli tzw. wariantami MSP. Odznaka jest czterostopniowa.

Garść informacji praktycznych

  • Wszystkimi górskimi odznakami turystycznymi zajmuje się Centralny Ośrodek Turystyki Górskiej PTTK w Krakowie (ul. Jagiellońska 6, 31-010), który dba o ich popularyzację, zapewnia weryfikację oraz rozprowadza książeczki GOT i odznaki. Weryfikacją zajmują się też Terenowe Referaty Weryfikacyjne GOT (w wypadku wszystkich odznak GOT oprócz dużych i "Za Wytrwałość", takie referaty są w większych oddziałach PTTK). Wykonują to Przodownicy Turystyki Górskiej PTTK (społecznie).
  • Dokładne regulaminy każdej z opisanych odznak znajdziecie na stronie COTG PTTK: cotg.pttk.pl/odznaki
  • Książeczki, regulaminy i odznaki można nabyć w niektórych oddziałach PTTK oraz w sklepie COTG PTTK: cotgsklep.pttk.pl
GOT|Turyści w Beskidach...

Na zakończenie - zaproszenie

Zachęcam wszystkich miłośników górskich wędrówek do zdobywania odznak turystycznych. Ich wybór jest naprawdę imponujący, często też można zdobywać je równolegle (np. GOT i odznakę GSB). Każda z nich daje dodatkową motywację do chodzenia po górach, satysfakcję z przezwyciężania przeszkód i własnych słabości, wreszcie dumę ze zdobytego kolejnego stopnia górskiego wtajemniczenia. A choć jej zdobywanie nie jest łatwe i wymaga czasem wielu lat górskiej włóczęgi, to jej posiadacz może z dumą twierdzić, że należy do turystycznej elity. Taka odznaka jest też po prostu fajną pamiątką, a jej książeczka staje się niepowtarzalną kroniką naszego górskiego życiorysu.

I na koniec - w przypadku jakichkolwiek wątpliwości w interpretacji wymogów regulaminowych którejś z odznak służę pomocą. Dotyczy to także potwierdzania odbytych wycieczek, do którego jestem upoważniony jako Przodownik Turystyki Górskiej oraz weryfikacji i przyznawania GOT - "W Góry", Popularnej, Małych i norm do GOT "Za Wytrwałość" (kontakt poniżej).

A zatem: bierz dobre buty, plecak, kapelusz na głowę, kurtkę na deszcz - i ruszaj w Góry!
Do zobaczenia na szlaku!

Krzysztof Nowak na górskim szlaku

Krzysztof Nowak, Team E-Horyzont,
Przodownik Turystyki Górskiej PTTK (nr 6148),
Pomorska Komisja Turystyki Górskiej i Terenowy Referat GOT PTTK Gd-3
(e-mail: [email protected])

Powiązane Wpisy

Powiązane produkty